Крим / тем: 5171, повідомлень: 38397

19-11-2008 13:15, Меджлис-Информ
Эльвида, достумыз!

Перекласти (eng рус укр)

Эльвида, достумыз!

Ноябрь 18 куню Акъмесджитте эдебиятымызнынъ энъ корюмли векиллеринден бири Шакир Селим вефат этти. Шакир Селим юзюнде земане къырымтатар эдебияты озюнинъ энъ парлакъ сималарындан бирини гъайып этти. Бу ойле гъайып ки, шиириетимизде онынъ ерини тутаджакъ истидат якъын девирде ич пейда олурмы экен.
Шакир Селим 1942 сенеси апрель 10-да Къырымнынъ Акъшейх районындаки Буюк-Ас коюнде дюньягъа кельди. Келеджекте оладжакъ шаирнинъ дюньягъа келип, татий юрьген ве ильки тили чыкъып башлагъан вакъты къарсамбалы, къуршунлы, бомбалы дженк деврине раст кельди. Бунынъ артындан да даа эки яшында олгъанда о, къорантасы ве халкъынен берабер сюрьгюнликке огъратылды. Озьбекстанда о Джамбай районында, сонъра Самаркъанд шеэринде яшады. Самаркъанд университетининъ филология факультетини битирген Шакир, 1963 сенеси матбуатта шиирлеринен корюнип башлады ве озюнинъ ильки шиирлеринен эдебияткъа бир кереден ве эминликнен кирип кельди. 1974 сенеси чыкъкъан биринджи шиирий китабыны о «Акъбардакъ» деп адландырды. Баарьде асфальтни тешип чыкъкъан акъбардакъ – бу не къадар тапталса да, илле аякъкъа къалкъаджакъ курешчен халкъымызнынъ бедиий образыдыр.
Шакир Селим аслында «лирика мектеби»нинъ векили ки, бу онынъ «Дуйгъуларым», «Севги алеви» адлы джыйынтыкъларында ачыкъ-айдын билине. Яш шаир халкъкъа якъын олмагъа, онынъ арзу-хаялларыны акс этмеге, девир талабына джевап бермеге ынтыла. 1986 сенеси онынъ «Уянув», 1990 сенеси исе «Еллерни динъле» адлы шиирий китаплары нешир этильди. Шаир девир набызыны о дередже сезе эди ки, онынъ 1987 сенеси «Йылдыз» меджмуасында басылгъан «Бар сеснен!» публицистик поэмасы эдебиятымызда догърудан-догъру бурулыш япмакъ ичюн бир сигнал олды. Халкъкъа ве Ватангъа севги дуйгъуларынен ашлангъан, халкънынъ нефесинен нефес алгъан шаир Самаркъанд виляетинде миллий арекетимизнинъ фааль иштиракчилеринден бири эди.
Эки яшында Ана-юртындан къувулгъан Шакир Селим Ватангъа 47 яшында къайтып кельди. Мында о эвеля «Достлукъ» газетасында, сонъра исе 1997 сенесинден сонъки дакъкъасынадже «Йылдыз» меджмуасынынъ баш муаррири эди.
Ватанда онынъ «Тюшюндже» адлы шиирлер джыйынтыгъы ве озю азырлагъан эки томлыкъ сайлама эсерлерининъ биринджи томы нешир олунды. Теэссюф ки, экинджи томыны корьмек шаирге насип олмады. О, озюни терджиме саасында да юксек меаретли иджаткяр оларакъ косьтерди. Онынъ А.Пушкинден, М.Лермонтовдан, А.Твардовскийден, Т.Шевченкодан япкъан терджимелери къырымтатар терджиме саньатынынъ алтын саифелерини тешкиль этеджектирлер. Озюнинъ бу фаалиетинен о къырымтатар театрининъ де аякъкъа турмасына чокъ иссе къошкъандыр. Театрде Н.Гогольнинъ «Эвленюв», Мустай Каримнинъ «Ай тутулгъан геджеде», В.Шекспирнинъ «Макбет» эсерлери онынъ терджимесинде саналаштырылды ве мувафакъиет эльде эттилер. Хусусан сонъки эсернинъ терджимеси ичюн о театр коллективинен берабер Къырым Мухтар Джумхуриетининъ Девлет мукяфатыны къазанды.
Шакир Селимни биз заманымызнынъ халкъ шаири демеге толу акъкъымыз бар. О озю айткъаны киби: «Шаирни халкъ догъура, лякин о юкнинъ тюбюне шаир озю кире». Акъикъатен, 1992 сенеси Ватангъа къайтып кельген языджыларымыз къырымтатар языджылары кенъешини тешкиль эткенде, Шакир Селим бу кенъешнинъ реиси олып сайланды ве бу юкни де озь бойнуна алып, сонъки вакъыткъадже языджыларымызнынъ етекчиси олып кельди. Айны вакъытта о III Къурултайнынъ делегаты ве Миллий Меджлиснинъ азасы олды. Даа якъында тешкиль олунгъан мустакъиль Къырымтатар языджылары бирлиги де онынъ фааль иштираки саесинде мейдангъа кетирильди.
Шакир Селим заманымызнынъ етекчи шаирлери олгъан Эшреф Шемьи-заде ве Идрис Асаниннен берабер энъ ватанпервер иджаткярлар сырасында олып кельди. Шакир Селимнинъ юксек бедиий ве семерели иджадий фаалиети Тюркиеде Ариф Нихат Асия адына эдебият мукяфатынен, Полонияда «Покуль» мукяфатынен, Ватанда исе Бекир Чобан заде мукяфатынен, Къырым Мухтар Джумхуриети Юкъары Шурасынынъ Фахрий Ярлыгъынен такъдирленди.
Озюнинъ бутюн истидадыны, кучь-гъайретини миллий эдебиятымызнынъ сакъланмасына, онынъ илерилемесине, медениетимизнинъ тикленмеси ве халкъымызнынъ келеджегине сарф эткен Шакир Селим сонъки нефесинедже къалемини къолдан ташламады.
Умумхалкъ севгисини къазангъан шаирнинъ къабрине баргъан ёлны ич бир вакъыт от басмаз. Онынъ айдын хатырасы юреклеримизде эбедий яшайджакътыр.
Аллаh рахмет эйлесин.
Яткъан еринъ дженнет олсын.


Къырымтатар Миллий Меджлиси,
Къырымтатар языджылары бирлиги.

Версія до друку // Відповісти // Тема повністю // Редагувати // Стерти // переглядів: 67 // URL: http://www2.maidan.org.ua/n/krym/1227093329

• Умер Шакир Селим (167) Alessandro ®. 18-11-2008 22:09 
  • Re: Умер Шакир Селим (85) Навигатор . 18-11-2008 22:27 
    • Аллах рахмет эйлесинъ (62) Д.Т. . 19-11-2008 10:50 
  • Эльвида, достумыз! (66) Меджлис-Информ ®. 19-11-2008 13:15 
  • Краткая биографическая справка (55) Меджлис-Информ ®. 19-11-2008 13:16 

Крим / тем: 5171, повідомлень: 38397